Konflikt interpersonalny, to przede wszystkim sprzeczne cele lub interesy, co najmniej dwóch osób. Konflikty są nieodłącznym elementem prawidłowego funkcjonowania każdej grupy społecznej. Konflikty mogą mieć destrukcyjny wpływ na grupę - osłabiając więzi między ludźmi, lub konstruktywny – wzmacniając relacje. Wszystko zależy od sposobu, w jaki postanowimy je rozwiązywać.

 

Każdy konflikt ma swoją przyczynę. Źródłem konfliktów między dorosłymi, a dziećmi jest często brak zrozumienia dla wzajemnych potrzeb, trudności w komunikowaniu swoich oczekiwań, a także sprzeczne cele i interesy każdej ze stron. Potrzeby dzieci rzadko bywają spójne z potrzebami dorosłych, gdyż każda ze stron jest na innym etapie rozwoju intelektualnego, społecznego i emocjonalnego. Dziecięcy brak poczucia czasu, brak umiejętności odraczania przyjemności, brak cierpliwości i silna potrzeba zaspakajania swoich potrzeb tu i teraz, pozostaje w sprzeczności z rytmem życia dorosłych. Obowiązki dorosłych, ich ograniczony czas i umiejętność przewidywania pozostają w sprzeczności z rytmem życia dzieci. Każdy z nas był kiedyś dzieckiem, spróbujmy spojrzeć na świat ich oczami.  

 

Nie tylko duże różnice w podejściu do życia dzieci i dorosłych generują sytuacje konfliktowe, także nasze podejście do wychowania może być katalizatorem licznych nieporozumień, które z czasem przybiorą postać walki. Przymus budzi sprzeciw, władza uniemożliwia budowanie relacji opartych na partnerstwie. Spełnianie oczekiwań innych jest często niemożliwe. Brak zasad i konsekwencji w ich przestrzeganiu zaburza dziecięce poczucie bezpieczeństwa. Nie tylko dzieci, ale także my dorośli mamy często problem z werbalizowaniem naszych potrzeb, oczekiwań i emocji, co uniemożliwia budowanie relacji opartych na zrozumieniu i empatii.

 

Dzieci każdego dnia uczą się, odkrywają świat i doświadczają, napotykają na swojej drodze mnóstwo trudności, które wywołują uczycie irytacji, niezadowolenia, często nawet wściekłości. Stłuczona szklanka może wyprowadzić malucha z równowagi, możemy mu pokazać jak posprzątać, jak rozwiązać ten problem, ale ze wszystkich sił powinniśmy unikać wtrącania się w tą sytuację, moralizowania, stawania na drodze dziecko – problem. Nasz aktywny udział w zaistniałej sytuacji może nieuchronnie wywołać konflikt.

 

Konflikty między dziećmi to często rozwiązania siłowe. Dzieci za pomocą siły i przemocy często komunikują swoje potrzeby, swój sprzeciw lub brak akceptacji dla danego zachowania. Przyczyną takich zachowań są wciąż niskie kompetencje społeczne i brak umiejętności werbalizowania swoich potrzeb, oczekiwań i emocji. Takie sytuacje pomiędzy dziećmi w wieku przedszkolnym nie powinny wzbudzać naszego niepokoju, jednak to na nas dorosłych spoczywa obowiązek nauczenia dzieci skutecznej komunikacji werbalnej. Pamiętajmy, że dzieci każdego dnia uczą się obserwując nas.

 

Kiedy stosowanie przemocy u naszego dziecka powinna nas niepokoić? Do 5, 6 roku życia przemoc jest naturalną formą komunikacji. Dzieci w tym wieku są też często niecierpliwe, mało empatyczne, nie potrafią się dzielić i są skoncentrowane na zaspokajaniu tylko własnych potrzeb. Jeżeli takie zachowanie obserwujemy u zdrowego, pięcio lub sześciolatka, to jest to niepokojące, być może w procesie wychowawczym popełniliśmy jakiś błąd.

 

To my każdego dnia uczymy nasze dzieci empatii okazując szacunek do ich emocji, a także werbalizując swoje własne. Każdego dnia uczymy nasze dzieci cierpliwości czekając na nie, gdy są zajęta i pozwalając im czekać na nas. To my uczymy nasze dzieci dzielić się, dając im i pożyczając to, co mamy. To my uczymy nasze dzieci liczyć się z potrzebami innych ludzi, mówiąc im o naszych własnych.

 

Minimalizowanie sytuacji konfliktowych w relacji DOROSŁY-DZIECKO

  1. Jeżeli będziesz stosować przymus wywołasz bunt i opór.

  2. Zbuduj ze swoim dzieckiem relacje partnerskie.

  3. Autorytet buduj na szacunku, nie na strachu.

  4. Nie stosuj kar, ani nagród.

  5. Ustalcie wspólnie zasady panujące w waszym domu. Każda zasada musi mieć sens, zrozumiały dla wszystkich.

  6. Bądź konsekwentny.

  7. Mów o swoich potrzebach i emocjach.

  8. Pytaj dziecko o jego potrzeby i emocje.

  9. Znajdźcie wspólnie sposób rozładowywania negatywnych emocji.

  10. Nie wtrącaj się w relacje dziecko-problem.

  11. Nie wtrącaj się w konflikty między dzieckiem, a innym członkiem rodziny.

  12. Nie wtrącaj się w konflikty między dziećmi.

  13. Szukaj przyczyny konfliktu, frustracji, złości.

  14. Stosuj zasadę im mniejsze dziecko, tym mniej słów.

  15. Pamiętaj, że katalizatorami konfliktu są negatywne emocje, zmęczenie i nierozwiązane konflikty z przeszłości.

  16. Spójrz na świat oczami dziecka.

 

Sytuacja konfliktowa

Jest godzina 20:00 Twoje dziecko bawi się w swoim pokoju, zapraszasz je do kąpieli, informujesz je, że już pora spać. Im bardziej naciskasz tym bardziej Twoje dziecko się denerwuje, Twoje napięcie też wzrasta, bo za pół godziny chcesz obejrzeć film. Zaczyna się płacz, krzyk, mamy konflikt.

 

Konflikt                                                       Ty                                                    Dziecko

 

przyczyna                                     potrzeba relaksu                                                 potrzeba zabawy

                                           brak zrozumienia potrzeb dziecka                  brak zrozumienia potrzeb rodzica

                                                                                                                                        brak poczucia czasu

                                                                                                                            brak umiejętności przewidywania

 

narzędzia                     werbalizowanie własnych potrzeby                                  brak narzędzi

                                   okazanie zrozumienia dla potrzeb dziecka                         

                                        wyjaśnienie konsekwencji braku snu

 

rozwiązanie      minutnik, ustalenie zasad dot. pójścia spać, unikanie podobnych napięć w przyszłości

 

 

Katalizatorem każdego konfliktu są negatywne emocje, spróbujmy nad nimi zapanować, może chwila w samotności okaże się pomocna. Tylko Twój spokój może uratować sytuację i ułatwić rozwiązanie konfliktu. Twoje emocje udzielają się Twojemu dziecku, emocje Twojego dziecka udzielają się Tobie. Pod wpływem silnych i negatywnych emocji konstruktywne rozwiązanie konfliktu jest niemożliwe. Jest godzina 20:00, Twoje dziecko może już być zmęczone, Ty też masz za sobą długi dzień. To nie jest czas na długie rozmowy i dyskusje. To jest czas na znalezienie przyczyny, zastanowienie się nad tym jakimi narzędziami dysponujesz i zaproponowanie rozwiązań. Być może Twoje dziecko ma pomysł, jak rozwiązać ten konflikt. Zawsze o to pytaj. Rozwiązaniem konfliktu jest kompromis, a nie rezygnacja z własnych potrzeb na rzecz potrzeb innych, a każda ze stron konfliktu musi się zgodzić na dane rozwiązanie.

 

Gdy konstruktywne rozwiązaniem konfliktu ze względu na zbyt silne emocje i niesprzyjające okoliczności okazuje się niemożliwe spróbuj odwrócić uwagę dziecka. Znasz swoje dziecko, wiesz, co lubi, może propozycja nietypowej zabawy w wannie okaże się atrakcyjna. Do każdego dziecka jest klucz, musisz go tylko znaleźć. Gdy już Twoje dziecko zaśnie zastanów się, jakie kroki podjąć, jakie zasady ustalić jutro wspólnie z dzieckiem, by uniknąć podobnych sytuacji w przyszłości.    

 

Katalizatorem konfliktu może też być sposób, w jaki komunikujemy się z dzieckiem. Przymus, polecenie, straszenie karą lub obiecywanie nagrody może zaostrzyć konflikt lub nawet okazać się skuteczne, ale to nie jest rozwiązanie konfliktu tylko wymuszenie posłuszeństwa. Taka strategia jest lekcją dla Twojego dziecka, jak radzić sobie z sytuacjami konfliktowymi w przyszłości. Pewnego dnia może się to też obrócić przeciwko Tobie.

Jak się komunikować?

  1. Polecenia zamień na pytania

  2. Zrezygnuj z kar i nagród

  3. Pytaj o potrzeby, oczekiwania i emocje dziecka.

  4. Werbalizuj własne oczekiwania, potrzeby i emocje.

Znalezienie satysfakcjonującego obie strony rozwiązania kończy konflikt, sprawa zamknięta, nigdy już do tego nie wracajcie. Rozwiązany konflikt jest pozytywnym doświadczeniem dla Ciebie i Twojego dziecka, jest też dużym krokiem na drodze do budowania relacji opartych na szacunku, miłości i zaufaniu.

 

 Sytuacja konfliktowa między dziećmi

 Jaś zabrał Zosi piłkę. Zosia płacze.

 

Przyczyna:
- zaspokajanie własnych potrzeb,
- brak umiejętności dzielenia się,
- brak empatii
- brak cierpliwości

 

Nigdy nie rozwiązuj konfliktu za dzieci !!!

Pomóż zadając pytania:

 

  1. „Zosiu czemu płaczesz? Czy mogę Ci pomóc? Chcesz się przytulić?”

  2. „Jasiu zabrał mi piłkę”

  3. „Czy lubisz jak ktoś zabiera Ci piłkę?”

  4. "Nie"

  5. „Czy Jasiu o tym wie?”

  6. "Nie wiem"

  7. „Czy mówiłaś, że nie chcesz się żeby zabierał Ci piłkę?”

  8. "Nie"

  9. „Czyli on nie wie, że Ty się na to nie zgadzasz. Co możesz zrobić?

  10. „Nie wiem”

  11. „Możesz mu powiedzieć, że nie zgadzasz się na to żeby zabierał Ci piłkę. Potrzebujesz mojej pomocy?”

  12. "Tak"

  13. Idę z Zosią do Jasia, „Jasiu, Zosia chce Ci coś powiedzieć”

  14. Jeżeli dziecko jest na to gotowe rozmowa trwa nadal

  15. Czego oczekujesz od Jasia?

  16. Jak myślisz dlaczego zabrał Ci piłkę?

  17. Co możesz mu zaproponować?”

 

Te wszystkie pytania po pierwsze mają na celu pomóc dziecku uświadomić sobie własne potrzeby, uczucia i emocje, a następnie nauczyć dziecko mówić o nich innym. Gdy dziecko jest gotowe, a gotowość wzrasta wraz z wiekiem i doświadczeniem, zadajemy mu kolejne pytania i w ten sposób pomagamy mu zrozumieć emocje i motywacje drugiego dziecka. I tak z czasem rozwija się empatia i troska o potrzeby innych. Pamiętajmy, że to jest proces, bardzo długi proces nabywania kompetencji społecznych.